.หุงข้าว ภาษาเขมรสุรินทร์ ว่า ตนำบาย
ตัวอย่าง
กรอก โม ปี ปรึ โม ตนำบาย
ตื่นมาแต่เช้ามาหุงข้าว
.
นึ่งข้าว ภาษาเขมรสุรินทร์ว่า จังฮย บาย
ตัวอย่าง
จังฮย บาย ตุ เทอ สราโท
นึ่งข้าวไว้ทำสาโท
.
ทำข้าวต้ม ภาษาเขมรสุรินทร์ว่า ปะบอร บาย(กริยา) หรือ เทอ บาย ปะบอร
ตัวอย่าง
ปะบอร บาย ออย มนึ กำปุง กรุน
ทำข้าวต้มให้คนที่กำลังเป็นไข้
หรือ
เทอ บาย ปะบอร ออย มนึ กำปุง กรุน
ทำข้าวต้มให้คนที่กำลังเป็นไข้
.
ผัดข้าว ภาษาเขมรสุรินทร์ว่า ลีงบาย(กริยา) หรือ เทอบายลีง หรือ เทอบายผัด
ตัวอย่าง
เมียน บาย กอก ซอล เลย เทอบายลีง ตอนแตระ กำปุง ลีงบาย เนิว
มีข้าวเหลือเลยทำข้าวผัด ตอนนี้กำลังผัดข้าวอยู่
